آیا ایزوپروپیل الکل خاصیت ضدعفونی کنندگی دارد؟

با به وجود آمدن شرایط جدید در دنیا امروزی و ظهور بیماری های جدید و ناخواسته که ناشی از میکروارگانیسم هایی مانند ویروس ها، باکتری ها و قارچ ها هستند، آشنایی با ضد عفونی کردن محیط و بدن امری مهم است. یکی از موادی که همواره برای ضد عفونی و از بین بردن باکتری ها، قارچ ها و ویروس ها مورد استفاده قرار گرفته است، ایزوپروپیل الکل بوده است. پس در جواب این سوال که آیا ایزوپیل الکل (IPA) خاصیت ضد عفونی کنندگی دارد یا نه؟ با قاطعیت می توان گفت “بله”

اما باید توجه داشت که این الکل نمیتواند هر نوع میکروارگانیسمی (باکتری، ویروس و غیره) را در هر شرایطی نابود کند. شاید مفهوم این جمله کمی گنگ به نظر بیاید، اما نگران نباشد در ادامه به شرح کامل آن پرداخته ایم.

IPA چگونه میکروب ها را از بین می برد؟

اساس کار الکل ها در از بین بردن میکروارگانیسم ها بر پایه نفوذ به دیواره سلولی، منعقد کردن پروتئین ها و در نهایت از بین بردن میکروارگانیسم است. آب در این فرآیند به عنوان کاتالیزور (ماده ای که سرعت یک واکنش و فرآیند را افزایش می دهد) عمل می کند و باعث می شود که الکل سریعتر نفوذ و منعقد کند.

از بین بردن میکروارگانیسم ها با ایزوپروپیل الکل

بهترین غلظت برای ضد عفونی کردن کدام است ؟

الکل ایزوپروپیل بیشترین اثرگذاری خود را در غلظت های بین 60 تا 90 درصد و در ترکیب با 40 تا 10 درصد آب مقطر دارد. در این غلظت این ماده ضد عفونی کننده می تواند طیف وسیعی از باکتری ها، قارچ ها و ویروس ها را از بین ببرد. اگر غلظت الکل کمتر از 50 درصد شود، اثر گذاری آن به شدت کاهش می یابد، همچنین غلظت های بالاتر از 90% نیز میزان اثر گذاری را کاهش میدهد.

نکته مهم: بالاتر بودن غلظت ایزوپروپیل الکل لزوما خاصیت ضدعفونی کنندگی آن را افزایش نمی دهد.

چرا غلظت های بالاتر لزوما اثرگذار تر نیستند؟

IPA با غلظت 70% به راحتی در دیواره سلولی نفذ کرده، پروتئین ها را منعقد کرده و آنها را نابود می کند. وجود آب سرعت تبخیر را کاهش می دهد، در نتیجه زمان و سطح بیشتری برای تماس الکل و میکروارگانیسم وجود دارد.

بیشتر بخوانید
بوتیل گلایکول

محلول ایزوپروپیل الکل با غلظت بیشتر از 91% به سرعت پروتئین های موجود در سطح سلول را منعقد کرده و لایه ای شکل می گیرد که از رسیدن محلول به لایه های زیرین جلوگیری می کند، در نتیجه میکروارگانیسم از بین نمیرود.

قبل از ادامه مطلب به یک تعریف نیاز داریم:

اسپور : اسپورها واحد های تولید مثل تک سلولی هستن که بدون نیاز به جفت قابلیت تولید مثل دارند. قارچ ها و باکتری از همین راه تولید مثل می کنند. اسپورها بسیار مقاوم هستند و حتی در شرایط نامطلوب مدت زمان زیادی دوام می آورند.

ساختار یک اسپور

محلول های دارای غلظت بالاتر از 91 درصد قابلیت از بین بردن باکتری ها را دارند اما گاهی اوقات برای عملکرد مناسب به مدت زمان بیشتری نیاز دارند و اسپورها را قادر می سازند تا بدون نابود شدن در حالت خفته بمانند.

در یک آزمایش، محلول 50 درصد ایزوپروپیل الکل، باکتری استافیلوکوکوس اورئوس را در کمتر از 10 ثانیه نابود می کند، اما یک محلول 90% در بیش از دو ساعت نتوانسته اثری بگذارد. برخی ضد عفونی کننده ها می توانند اسپورها را نابود کنند که به آنها استریل های شیمیایی گفته می شود.

چرا ایزوپروپیل الکل برای استرلیزه کردن مناسب نیست؟

قبل از پرداختن به این بحث ابتدا باید تفاوت بین ضدعفونی کردن و استرلیزاسیون را بدانیم.

استلیزسیون عبارت است از بین بردن کامل کلیه اشکال میکروبی، که این کار در مراکز درمانی با استفاده از روش های فیزیکی مانند بخار تحت فشار و یا ترکیبات شیمیایی مانند هیدروژن پراکسید انجام می شود .

ضد عفونی کردن نیز به عملیاتی گفته می شود که در طی آن بسیاری از میکروارگانیسم های بیماری زا به غیر از اسپورهای باکتریایی از بین می روند.

باکتری ها هنگامی که شرایط محیطی دشوار شود می توانند خود را به حالت اسپور درآورده و سپس در زمان مناسب به حالت عادی برگشته و زندگی خود را ادامه دهند. تحقیقات نشان داده اند که الکل ایزوپروپیل قارد به از بین قبردن اسپورهای باکتریایی و همچنین ویروس های آبگریز مانند فلج اطفال نیست. از همین رو نمی توان برای استرلیزاسیون از آن بهره برد.

چرا استفاده از غلظت 70% برای ضد عفونی کردن مناسب تر است؟

محلول 70% الکل و 30% آب فراریت کمتری دارد در نتیجه بو و بخارات کمتری تولید می کند که باعث کاهش خطرات خواهد شد. ایزوپروپیل الکل هنگامی که در معرض هوا ، نور و اکسیژن قرار گیرد پراکسیدهایی ناپایدار تولید می کند که به شدت قابل انفجار هستند. هر چه غلظت بالاتر رود، محلول نیز فرارتر می شود و احتمال خطر افزایش می یابد.

بیشتر بخوانید
متیلن کلراید و کاربردهای مختلف آن

از سویی استفاده از محلول 70% از نظر اقتصادی به صرفه تر است.

چه زمانی از ایزوپروپیل 99% استفاده کنیم؟

استفاده از محلول 99% به عنوان حلال و تمیز کننده در صنایعی که قطعات حساس به اب تولید می کنند بسیار رایج است. به عنوان مثال در صنایع الکترونیکی از این محلول برای پاک کردن اضافات ناشی از چاپ بهره می برند.

جهت خرید حلال ایزوپیل الکل کلیک نمایید.                                                                                                                 

ایا ایزوپروپیل الکل در برابر قارچ و اسپورهای آن موثر است؟

این الکل می تواند در برابر برخی از قارچ ها موثر باشد اما قطعا بر روی اسپور قارچ ها هیچگونه اثری ندارد.

چه عواملی بر روی میزان اثر گذاری موثر هستند؟

پارامترهایی مانند تعداد میکروب ها بر  زمان اثرگذاری یک ضد عفونی کننده تاثیر مستقیم می گذارند. در ادامه به پرامترهای مهم اشاهر خواهد شد:

  • تعداد و محل میکروارگانیسم ها
  • مقاومت ذاتی میکروارگانیسم ها
  • غلظت و قدرت ضد عفونی کننده
  • پارامترهای فیزیکی و شیمیایی مانند Ph ، دما، فشار، رطوبت

منبع:

https://blog.gotopac.com/2017/05/15/why-is-70-isopropyl-alcohol-ipa-a-better-disinfectant-than-99-isopropanol-and-what-is-ipa-used-for.

TCIRC contact-banner

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *