جستجو:

کلرزنی

 

تصفیه شیمیایی

اگرچه در مراحل مختلف تصفيه آب براي سبك كردن، حذف مواد سمي، منعقدسازي از مواد شيميايي به عنوان لخته ساز و كمك منعقدكننده استفاده مي شود. ولي متداول ترين ماده شيميايي كه در تصفيه آب كاربرد دارد، كلر و تركيبات آن می باشد. كلرزني (Chlorination) به صورت معمول آخرين مرحله بهسازي آب است. اين فرايند، مهم ترين پيشرفتي است كه در عمل تصفيه آب حاصل شده است. كلرزني مكمل پالايش است، زيرا علاوه بر از بين بردن عوامل ميكروبي بيماري زا از آلودگي ثانويه ميكروبي نيز جلوگيري می کند. اما كلر در مقدار متداول آن بر ‌هاگ ميكروبها، تخم و كيست انگلها و بعضي ويروسها تاثيري ندارد. كلر علاوه بر اثر گندزدايي، به علت داشتن ويژگي اكسيدكنندگي آن عناصري نظير آهن، منگنز، هيدروژن سولفيد و سيانور را اكسيده مي كند. بعضي از عوامل مولد بو و طعم نامطبوع را از بين مي برد.

 

چگونگی اثر گندزدایی کلر

كلر افزوده شده به آب، منجر به تشكيل اسيد كلريدريك و اسيد هيپوكلرو مي شود. اسيد هيپوكلرو موثرترين تركيب كلردار براي گندزدايي آب می باشد. هرچه قدر pH آب پايين باشد اثر گندزدايي آن بيشتر مي شود، زيرا در pH نزديك 7 اسيدهيپوكلرو بيشتر توليد مي گردد و در pH حدود 8.5 اثر گندزدايي كلر، ضعيف خواهد شد. خوشبختانه بيشتر آب‌ها داراي pH=6-7.5 هستند.

 

 مباني كلرزني 

براي حصول اطمينان از درستي كلرزني قواعد زير بايستي رعايت شود: 

• 1ـ آب مورد گندزدايي، صاف و بدون كدورت باشد.

• 2ـ كلر مورد نياز آب مشخص گردد، نقطه شكست كلر و كلر باقي مانده آزاد مهم است.

• 3- در هر حال زمان تماس حدود يك ساعت براي از بين بردن بیوزیست هاي حساس در مقابل كلر منظور گردد.

• 4- حداقل كلر باقيمانده پس از يك ساعت 0.5 ميلي گرم در ليتر پيشنهاد مي‌شود. اين مقدار در همه گيري‌هاي بيماري‌هاي روده تا 1 ميلي گرم در ليتر نيز توصيه شده است.

• 5- مقدار كلر مورد نياز هر نوع آب برابر خواهد بود با مقدار كلري كه به آب اضافه مي‌شود تا پس از يك ساعت مقدار 0.5 ميلي گرم در ليتر كلر باقي مانده داشته باشد.

 

کلرزنی 

با توجه به حجم آب مورد گندزدايي و وسعت پروژه، روش كلرزني تعيين مي گردد. كلر ممكن است به يكي از اشكال زير در دسترس باشد: 

الف) گازكلر Cl2 

ب) كلرامين NH2Cl و NHCl2 

ج) پركلرين  High Test Hypochlorite) H.T.H) 

د) دي اكسيد كلر ClO2 

كلر اولين ماده انتخابي در گندزدايي آب است، زيرا ارزان، موثر و كاربرد آن بسيار ساده است. براي جلوگيري از آثار سمي آن توسط دستگاه كلرزني به آب اضافه مي شود. تركيب آمونياكي كلر نيز براي گندزدايي آب به كار می رود، ليكن اثر آن كندتر از اثر كلر است. اين امر باعث محدوديت استفاده از آن شده است.

پركلرين يا H.T.H يا هيپوكلريت کلسیم  پر قدرت، يكي از تركيبات كلسيم است كه 60-70 درصد كلر دارد. محلول ساخته شده از هیپوکلریت کلسیم و تركيبات ديگر كلردار براي گندزدايي آب بكار مي رود.

ـ پركلرين Ca(OCl)2 به صورت پودر يا كريستال ريز در بسته هايي با وزن مشخص تهيه و توزيع مي گردد. 

ـ گرد سفيد كلر CaOCl2 كه كلر قابل استفاده آن 33.5-39% است.

ـ محلول هيپوكلريت سديم(آب ژاول) NaOCl كه داراي 3-5 , 10-16 درصد وزني كلر قابل استفاده است.

 

به هر حال علي رغم تركيبات جانبي كلر با مواد آلي آب و خطرات احتمالي آن براي سلامت هنوز كلر به عنوان يك ماده شيميايي گندزدا براي بهسازي آب آشاميدني مورد استفاده است.